Sayt yalnız tibb işçiləri üçün nəzərdə tutulmuşdur
Sayt yalnız tibb işçiləri üçün nəzərdə tutulmuşdur

AH-nin kompleks müalicəsi

AH-nin kompleks müalicəsi: klinik məlumatlar

ÜST-nin qlobal hesabatının məlumatlarına əsasən, arterial hipertenziyası (AH) olan böyüklərin yalnız 21%-i arterial təzyiqə (AT) davamlı nəzarətə nail olur1. Səbəblər aydın görünə bilər: kifayət qədər effektiv olmayan müalicə sxemləri, müalicəyə əməl etmə səviyyəsinin aşağı olması, yanaşı xəstəliklər. Lakin klinik təcrübə göstərir ki, hətta düzgün seçilmiş müalicə zamanı belə AT qeyri-sabit qala bilər2. Bunun səbəbi isə həm AT-nin qalxıb-enmələrini gücləndirə, həm də standart müalicənin effektivliyini azalda bilən gizli, lakin əhəmiyyətli amil — təşviş pozuntuları (TP) ola bilər3,4.

AH-nin müalicəsində tam qiymətləndirilməyən amil

TP populyasiyada geniş yayılmışdır və AH olan pasiyentlərdə xüsusilə tez-tez müşahidə olunur. Tədqiqatların məlumatlarına əsasən, AH olan şəxslər arasında reaktiv təşviş pasiyentlərin 30,2%-də, şəxsiyyət təşvişi isə 30,6%-də aşkar edilir3.

TP AH-nin gedişinə kompleks təsir göstərir:

Simpatik sinir sistemini aktivləşdirir, hətta stabil dərman müalicəsi fonunda belə damar tonusunu və AT-nin variabelliyini artırır2

Müalicəyə əməl etmə səviyyəsini azaldır: təşvişli pasiyentlər preparatların qəbul rejimini daha tez-tez pozur, müalicəni özbaşına dayandırır və ya dəyişdirirlər4

Beləliklə, təşviş yalnız “fon vəziyyəti” deyil, düzgün antihipertenziv müalicə aparıldıqda belə hədəf AT-yə nail olmağa mane ola bilən amildir3,4. Bu fonda AH və yanaşı təşviş əlamətləri olan pasiyentlərin müalicəsində əlavə yanaşmaların rolunun öyrənilməsinə getdikcə daha çox diqqət yetirilir5.

V.N. Kazakovun tədqiqatındastandart hipotenziv müalicə sxeminə sedativ təsirə malik olmayan, koqnitiv funksiyalara təsir etməyən və eyni zamanda emosional vəziyyəti stabilləşdirərək təşvişin şiddətini azaldan anksiolitikin — mebikarın (Adaptol® preparatının təsiredici maddəsi) daxil edilməsi nəzərdən keçirilmişdir3,5.

AH-nin kompleks müalicəsi: tədqiqatın nəticələri

V.N. Kazakovun tədqiqatında AH-nin kompleks müalicəsinə mebikarın* daxil edilməsinin effektivliyi AT-nin səviyyəsinə, təşvişin şiddətinə və klinik simptomatikaya təsiri baxımından qiymətləndirilmişdir5.

Tədqiqatın dizaynı

Tədqiqata AH olan 50 pasiyent daxil edilmiş və onlar iki qrupa randomizə olunmuşdur:

  • Əsas qrup (n=25): standart antihipertenziv müalicə + L-arginin (gündə 2 dəfə 5 ml) + mebikar (Adaptol® 500 mq dozada gündə 2 dəfə)
  • Müqayisə qrupu (n=25): yalnız əsas hipotenziv müalicə

Müşahidə müddəti 1 ay təşkil etmişdir. Bu müddət ərzində, o cümlədən aşağıdakılar qiymətləndirilmişdir5:

  • Sistolik və diastolik AT-nin səviyyəsi
  • Təşvişin şiddəti
  • Klinik simptomların müddəti: baş ağrısı, yuxu pozuntusu

Tədqiqatın nəticələri5

Mebikarın istifadə edildiyi kombinə olunmuş müalicə əsas müalicə ilə müqayisədə əhəmiyyətli üstünlüklər nümayiş etdirmişdir5.

*Nəzarət qrupundakı pasiyentlər antihipertenziv vasitələri, statinləri və antitrombositar preparatları ehtiva edən əsas müalicə qəbul etmişdilər. Əsas qrupdakı pasiyentlər isə əsas müalicəyə əlavə olaraq mebikar (gündə 2 dəfə 500 mq dozada 1 tablet) və 4,2%-li L-arginin məhlulu (gündə 2 dəfə 10 ml) qəbul etmişdilər.

AH — arterial hipertenziya;

AT — arterial təzyiq;

ÜST — Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı;

SAT — sistolik arterial təzyiq;

TP — təşviş pozuntusu

Mənbələr:

  1. The WHO Global report 2023 on hypertension warning the emerging hypertension burden in globe and itstreatment strategy. Hypertension Research. 2024; 47:1099–1102 https://doi.org/10.1038/s41440-024-01622-w
  2. Золотовская И.А., Давыдкин И.Л., Повереннова И.Е. Тревожно-ассоциированная вариабельностьартериального давления у пациентов с фибрилляцией предсердий, перенесших кардиоэмболическийинсульт. Терапевтический архив. 2017; 89(2):150–156.
  3. Крыжановский С.М., Самушия М.А., Иосава И.К. и др. Эффективность Адаптола в терапии тревожно-депрессивного синдрома у пациентов с соматической патологией: систематический анализ. Кремлевскаямедицина. Клинический вестник. 2023; 1:43–50.
  4. Слобожанинова Е.В., Савиных Е.А., Чепурных А.Я. и др. Взаимосвязь личностной тревожности и типатемперамента с приверженностью к лечению у больных гипертонической болезнью. Вятский медицинскийвестник. 2020; 3:55–59.
  5. Kazakov V.N., Potiazhenko M.Yu., Nastroga E.V. Optimization of arterial hypertension therapy in patients withpost-COVID syndrome. Arterial Hypertension. 2023; 29(6):582–588. DOI: 10.18705/1607-419X-2023-29-6-582-588