Sayt kukilərdən istifadə edir
Saytımız saytın performansını, səmərəliliyini və rahatlığını yaxşılaşdırmaq üçün kukilərdən istifadə edir. Saytdan istifadə etməyə davam etməklə siz kukilərdən istifadə ilə razılaşırsınız Daha ətraflı
Saytımız saytın performansını, səmərəliliyini və rahatlığını yaxşılaşdırmaq üçün kukilərdən istifadə edir. Saytdan istifadə etməyə davam etməklə siz kukilərdən istifadə ilə razılaşırsınız Daha ətraflı
Rusiya, 344022, Rostov-Don şəh., Naxçıvanski dön., 29
E-mail Fizik34@rambler.ru
Məqsəd: qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS) olan pasiyentlərdə astenik sindromun korreksiyasında adaptolun klinik effektivliyinin qiymətləndirilməsi.
Materiallar və metodlar: tədqiqata 28–40 yaş aralığında olan, nevrotik registrə aid müxtəlif psixopatoloji pozuntularla müşayiət olunan qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS) diaqnozu qoyulmuş 52 pasiyent (38 qadın və 14 kişi) daxil edilmişdir. Pasiyentlərə qida qəbulundan asılı olmayaraq gündə 2 dəfə 0,5 q dozada adaptol preparatı təyin edilmişdir. Müalicə kursunun müddəti 1 ay olmuşdur. Yanaşı psixotrop preparatların təyin edilməsinə icazə verilməmişdir. Diaqnoz müasir klinik-instrumental müayinə üsulları ilə təsdiq edilmişdir. Pasiyentlərə psixometrik müayinə aparılmışdır.
Nəticələr: anket məlumatlarının təhlili göstərmişdir ki, QBS olan pasiyentlərdə nəzərəçarpan təşviş pozuntuları mövcud olmuşdur. QBS-nin qəbizliklə müşayiət olunan variantından əziyyət çəkən xəstələr qrupunda yüksək səviyyədə şəxsiyyət təşvişi və orta səviyyədə situativ təşviş müşahidə edilmiş, vegetativ sinir sisteminin klinik cəhətdən etibarlı pozuntuları aşkar olunmuşdur. Adaptolun 3 həftəlik istifadə kursunun sonunda təşvişin somatikləşmiş təzahürləri demək olar ki, tamamilə keçib getmiş, ağrı hissləri və somatovegetativ disfunksiyanın klinik simptomları, dissomnik pozuntular və antivital həyəcanlar aradan qalxmışdır. Klinik tədqiqatın keçirilməsi prosesində müalicə fonunda cüzi əlavə təsirlər qeydə alınmışdır.
Yekun nəticələr: adaptol nevrotik və somatoform pozuntuların müalicəsində effektiv antiastenik preparat və “yumşaq” antidepressantdır. Preparatın təsiri tez bir zamanda, artıq müalicənin ikinci həftəsinin əvvəlində özünü göstərir. Adaptol demək olar ki, əlavə təsirlərə səbəb olmur, istifadəsi təhlükəsizdir, pasiyentlərin həyat keyfiyyətini aşağı salmır.
Açar sözlər: astenik pozuntular, adaptol, qıcıqlanmış bağırsaq sindromu.
29 Nakhichevansky st., Rostov-on-Don, 344022, Russia. E-mail: fizik34@rambler.ru
Purpose: Estimation of clinical efficiency adaptole а in correction of an asthenic syndrome at patients with a syndrome of angry intestines (IBS).
Materials and Methods: 52 patients (38 women and 14 men) with a syndrome of angry intestines (IBS) with presence of various psychopathological frustration of the neurotic register have been included in research. The age of patients varied from 28 till 40 years. Patients received a preparation adaptole in a dose 0, 5 г 2 times a day irrespective of food intake. Course of treatment 1 month. Appointment of accompanying psychotropic preparations was not supposed. The diagnosis is verified by modern clinic- tool methods of research. The psychometric research was conducted.
Results: The analysis of biographical particulars has shown, that patients had expressed disturbing frustration. In group of patients with constipation variant IBS high level personal was observed and an average level of situational, that correlates with results of uneasiness on scale Sheehan, the test of color elections Lusher. Clinically authentic infringements of nervous vegetative system are found out in patients with IBS. By the end of a 3-week course of application adaptole а practically has completely disappeared somatization alarm displays, painful sensations and clinical symptoms somatovegetative were stopped to dysfunction, dissomnitice frustration, antivitale experiences. In the course of carrying out of clinical research insignificant by-effects of therapy have been found out.
Summary: Аdoptole renders moderated tranquilizing influence and practically does not cause by-effects. The preparation can have metabolic an effect, normalising the various metabolic processes broken by stress, besides, аdoptole can influence functioning neurosensitive systems.
Keywords: asthenic infringements, adaptole, irritable bowel syndrome (IBS).
Cəmiyyətimizdə sosial-siyasi, iqtisadi və ideoloji qeyrisabitlik şəraitində köhnə meyarların dəyişməsi və yeni standartların olmaması əhalinin kütləvi nevrotizasiyasına gətirib çıxarır və xüsusilə yüksək səviyyədə psixoemosional gərginliklə xarakterizə olunur. Bu, psixi sağlamlıq səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə pisləşməsinə səbəb olur və sinir sisteminin iş bioritmlərinin desinxronizasiyasına gətirib çıxarır. Psixi xəstəliklərlə ümumi xəstələnmənin 71,1%-ni psixotik xarakter daşımayan, 15,6%-ni isə psixotik xarakterli pozuntular təşkil edir [1]. Xəstələnmə göstəricilərindəki dəyişikliklərin strukturu göstərir ki, son illərdə xroniki gedişli psixogen, somatizasiya olunmuş, psixosomatik və neyrosomatik xəstəliklərin, habelə həzm sistemi xəstəlikləri olan pasiyentlərdə sərhəd vəziyyətlərin əhəmiyyətli dərəcədə artımı müşahidə olunmuşdur [2]. Terapevtə müraciət edən xəstələr arasında asteniya ilə bağlı şikayətlər 30–65% təşkil edir [3].
Asteniya pozuntuları həzm sistemi patologiyası, o cümlədən qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS) olan pasiyentlərdə ən geniş yayılmış pozuntulardan biridir.
Asteniya dedikdə, normal aktivlikdən sonra yaranan, normal həyat fəaliyyətinin və diqqətin təmin edilməsi üçün lazım olan enerjinin və iş qabiliyyətinin kəskin azalması ilə müşayiət olunan patoloji yorğunluq nəzərdə tutulur. Asteniya, adətən, süstlük, yuxuya meyllilik və əsəbiliklə müşayiət olunur. Ən çox rast gəlinən formalar psixogen xarakterli asteniyalardır. Bu vəziyyət nevrasteniya adlandırılır.
“Xəstəlik kimi nevrasteniya hətta ciddi bir əzab kimi də qəbul edilmir. Halbuki bundan daha əzabverici nə ola bilər ki: insan fiziki cəhətdən nisbətən sağlam görünür… və bununla yanaşı, ümumən kifayət qədər zehni imkanlara malik olsa da, öz xəstəlik vəziyyəti səbəbindən onlardan istifadə edə bilmir.” — V.M. Bexterev (1906).
Nevrasteniyanın müalicəsinə ənənəvi yanaşma həm qeyri-medikamentoz metodların, həm də farmakoterapiya vasitələrinin tətbiqini nəzərdə tutur. Nevrasteniyanın mənşəyində təşviş və stressin aparıcı rolunu nəzərə alaraq demək olar ki, bu patologiyada təşviş əlamətlərini, emosional gərginliyi və qorxuları azaldan anksiolitiklər mühüm rol oynayır. Lakin bu sinifə aid preparatlar heterogendir və müxtəlif kimyəvi qrupların törəmələrini əhatə edir; onlar təsir mexanizminə və müxtəlif psixopatoloji təzahürlərə yönəlmiş terapevtik təsir spektrinə görə fərqlənirlər. Psixotrop vasitələrin, xüsusilə də bitki mənşəli preparatların funksional mədə-bağırsaq sistemi pozuntularının (məsələn, qıcıqlanmış bağırsaq sindromunun – QBS) standart müalicəsinə əlavə olunması müalicənin effektivliyini artırır və xəstələrin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırır. Bu baxımdan bitki mənşəli yeni dərman preparatı — adaptol (“Olaynfarm” SC, Latviya) diqqətə layiqdir. Adaptol mülayim trankvilizəedici təsir göstərir və demək olar ki, heç bir əlavə təsirə səbəb olmur. Adaptol öz kimyəvi quruluşuna görə orqanizmin metabolitlərinə yaxınlaşır. Bu səbəbdən hesab edilir ki, preparat müxtəlif metabolik proseslərə təsir göstərərək, stress nəticəsində pozulmuş metabolik mexanizmləri normallaşdıra bilər; bundan əlavə, adaptol neyromediator sistemlərinin fəaliyyətinə də təsir göstərə bilər. Preparat oyandırıcı adrenergik və qlutamatergik sistemlərə qarşı antaqonist aktivlik nümayiş etdirir və beynin serotonin- və QAYT-erjik tormozlayıcı mexanizmlərinin fəaliyyətini gücləndirir. Adaptol həmçinin adrenergik sistemin aqonist–antaqonistinin xüsusiyyətlərini nümayiş etdirir. Beləliklə, adaptolun neyrometabolik və neyromediator təsirlərinin birləşməsi onun neyrofarmakoloji təsirlərinin çoxfunksiyalılığını izah edir [4].
Məqsəd: qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS) olan pasiyentlərdə astenik sindromun korreksiyasında adaptolun klinik effektivliyinin qiymətləndirilməsi.
Tədqiqata qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (QBS) və müxtəlif nevrotik səviyyəli psixopatoloji pozuntuları olan 52 pasiyent (38 qadın və 14 kişi) cəlb olunmuşdur. Pasiyentlərin yaşı 28-dən 40-a qədər dəyişmiş, tədqiqata daxil edilmiş xəstələrin orta yaşı 31,5 + 16,3 il olmuşdur. Pasiyentlər qida qəbulundan asılı olmayaraq gündə 2 dəfə 0,5 q dozada adaptol preparatı qəbul etmişdilər. Müalicə kursunun müddəti 1 ay olmuşdur. Yanaşı psixotrop preparatların təyin edilməsinə icazə verilməmişdir. Yalnız yuxusuzluq zamanı epizodik olaraq yuxugətiricilər (qısamüddətli təsirə malik trankvilizatorlar) təyin olunmuşdur. Diaqnoz müasir klinik-instrumental müayinə üsulları ilə təsdiq edilmişdir. Bu tədqiqat çərçivəsində pasiyentlərə psixometrik müayinə aparılmışdır. Bu zaman bir neçə qiymətləndirmə alətindən istifadə edilmişdir: Lüşerin rəng seçimi testi ilə təşviş şkalası; Spilbergerin təşviş şkalası (STAI) — Y.L. Hanin tərəfindən rusifikasiya olunmuş versiyada [5]; Şihanın təşvişin klinik qiymətləndirmə şkalası (ShARS) [6]; vegetativ sinir sistemi pozuntularının qiymətləndirilməsi üzrə anket.
Ümumilikdə preparat balanslaşdırılmış enerjiverici, timoanaleptik və sedativ təsirlərə malikdir. Adaptolun keçirilməsi və təhlükəsizliyi xəstələrin sorğulanması zamanı müəyyən edilən əlavə təsirlərin mövcudluğu, həmçinin laborator və instrumental göstəricilərdəki dəyişikliklər əsasında qiymətləndirilmişdir.
Anket məlumatlarının təhlili göstərmişdir ki, pasiyentlərdə nəzərəçarpan təşviş pozuntuları mövcud olmuşdur. Qəbizliklə müşayiət olunan QBS variantı olan xəstələr qrupunda, cinsiyyətindən asılı olmayaraq, yüksək səviyyədə şəxsiyyət təşvişi və orta səviyyədə situativ təşviş (36–46 xaldan yüksək) qeydə alınmışdır ki, bu da Şihanın təşviş şkalası və Lüşerin rəng seçimi testinin nəticələri ilə uyğundur. QBS olan xəstələrdə vegetativ sinir sisteminin klinik cəhətdən etibarlı pozuntuları aşkar edilmişdir [7,8].
Bu pasiyentlərin psixopatoloji vəziyyətinin klinik-psixometrik üsulla dinamik qiymətləndirilməsi aşağıdakı nəticələri göstərmişdir: adaptol qəbul edən pasiyentlərdə tədqiqatın 10-cu günündə subyektiv hisslər spektrində nəzərəçarpan yaxşılaşma, əhval-ruhiyyənin və aktivliyin artması müşahidə olunmuşdur. Müalicənin 18-ci günündə təşviş və asteniya simptomlarının, xüsusilə də təşvişin vital komponentlərinin, yorğunluğun, ağlamağa meylliliyin, əsəbiliyin, hiperesteziyaların, əsassız qorxuların və ya öz sağlamlığı ilə bağlı konkret narahatlıqların əhəmiyyətli dərəcədə azalması qeydə alınmışdır.
Pasiyentlərin əksəriyyətində dissomnik pozuntular və an- tivital həyəcanlar aradan qalxmışdır. Adaptolun 3 həftəlik kursunun sonunda təşvişin somatizasiya olunmuş təzahürləri demək olar ki, tamamilə keçib getmiş, ağrı hissi və somatovegetativ disfunksiyanın klinik simptomları aradan qalxmışdır. Adaptolla müalicə prosesində psixopatoloji pozuntuların dinamikasının Şihan şkalası üzrə qiymətləndirilməsi artıq 15-ci gündə təşviş pozuntularının səviyyəsində etibarlı və əhəmiyyətli azalma olduğunu göstərmişdir. Tədqiqatın 22-ci günündə təşvişin səviyyəsi 63% azalmışdır; dissomnik pozuntular orta hesabla 28,8% azalmış; somatovegetativ disfunksiya səviyyəsi 49% azalmış; günahkarlıq hissi 36%, antivital həyəcanlar isə 33% azalmışdır.
Klinik tədqiqatın keçirilməsi prosesində müalicə fonunda cüzi əlavə təsirlər qeydə alınmışdır. 3 xəstədə fotosensibilizasiya əlamətləri, 1 qadın xəstədə isə somato-depersonalizasiya pozuntuları olmadan gecə yuxusunun müddətində azalma qeydə alınmışdır.
Klinik tədqiqatın keçirilməsi prosesində müalicə fonunda cüzi əlavə təsirlər qeydə alınmışdır. 3 xəstədə fotosensibilizasiya əlamətləri, 1 qadın xəstədə isə somato-depersonalizasiya pozuntuları olmadan gecə yuxusunun müddətində azalma qeydə alınmışdır.
Adaptol psixoenergetik, antidepressiv və trankvilizəedici təsirlərdən ibarət balanslaşdırılmış təsirə malikdir.
Bu səbəbdən də, preparat nevrotik və somatoform pozuntuların müalicəsi məqsədilə, müvafiq olaraq pediatrik təcrübədə, yaşlılarda və somatik cəhətdən zəifləmiş xəstələrdə istifadə üçün tövsiyə oluna bilər.
